Prusie 4

Miejsce: jedziemy na koniec wsi Prusie. Gdy dotrzemy do torów kolejowych, jedziemy około 100 metrów dalej drogą za torami, aż zobaczymy granicę. Po lewej stronie będziemy mieć mały lasek, gdzie kiedyś były gospodarstwa. Około 10 metrów od tej drogi w lasku znajdziemy ten obiekt.

Lokalizacja: 50.24337, 23.52974

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwu Twemu

1930

Opis:

Kamienna podstawa tkwi w ziemi, wystaje tylko postument, który był zwieńczony krzyżykiem, ale zaginął.

Bezwzględnie należy zawiadomić straż graniczną, jeżeli chcemy zwiedzić tę okolicę w poszukiwaniu figury, bowiem znajduje się ona kilkadziesiąt metrów od granicy Polsko-Ukraińskiej.

TUTAJ album ze zdjęciami

Podemszczyzna 2

Miejsce: figura stoi przy drodze w okolicy domu nr 2 w przysiółku Puchacze.

Lokalizacja: 50.21381, 23.31947

Opis:

Figura zamalowana, na prywatnej posesji, dlatego trudno odczytać inskrypcję. Jej elementem wyróżniającym jest płaskorzeźba św. Mikołaja we wnęce na postumencie.

TUTAJ album ze zdjęciami

Podemszczyzna 6

Miejsce: figura stoi obok domu nr 9 w Podemszczyźnie.

Lokalizacja: 50.22213, 23.29455

Opis:

Figura stoi na prywatnej posesji, ma zamalowane napisy. Krzyżyk wieńczący ma ciekawy, mało spotykany wzór, na górnym ramieniu wstęga na Tytuł, u podstawy jedna z Maryjek odchylona, zazwyczaj dwie postaci stoją prosto.

TUTAJ album ze zdjęciami

Podemszczyzna 15

Miejsce: figurę znaleźć możemy w Wielkim Lesie koło Podemszczyzny, na miejscu gdzie kiedyś był przysiółek Kołosowskie. Najszybciej tam trafimy wjeżdżając obok Leśniczówki na początku lasu w drogę boczną na prawo i tam jadąc około 1400 metrów w las dotrzemy do rozwidlenia dróg, wchodzimy na prawo i tam około 250 metrów dalej obok figury nr 14 będzie skrzyżowanie leśnych dróg, idziemy na lewo około 500 metrów i tam po lewej stronie drogi stoi ta figura.

Lokalizacja: 50.22917, 23.25888

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwu Twemu 1901 dnia 16 listopada

Ten krzyż postawiono staraniem Anny Kołosowski

Opis:

Figura ma częściowo uszkodzony krzyżyk wieńczący i podstawę. Po inskrypcji możemy się dowiedzieć, że mieszkająca na przysiółku Kołosowskie Anna pochodziła z rodziny, od której nazwę wzięła ta część Podemszczyzny.

TUTAJ album ze zdjęciami

Podemszczyzna 14

Miejsce: figurę znaleźć możemy w Wielkim Lesie koło Podemszczyzny, na miejscu gdzie kiedyś był przysiółek Kołosowskie. Najszybciej tam trafimy wjeżdżając obok Leśniczówki na początku lasu w drogę boczną na prawo i tam jadąc około 1400 metrów w las dotrzemy do rozwidlenia dróg, wchodzimy na prawo i tam około 250 metrów dalej znajdziemy tę figurę.

Lokalizacja: 50.22768, 23.26618

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwu Twemu

Ten krzyż postawiono staraniem Juli Kołosowski

Dnia 27 czerwca 1891

Opis:

Figura stoi na nieistniejącym już przysiółku Kołosowskie, jak widać po nazwisku fundatorki, nazwa przysiółka wywodziła się od nazwiska zamożnego gospodarza, który tu mieszkał. Postument zwieńczony jest ciekawym krzyżykiem, który ma u podstawy tabliczkę z datą. Ramiona krzyżyka ozdobione są płaskorzeźbami kwiatków.

TUTAJ album ze zdjęciami

Podemszczyzna 13

Miejsce: element figury leży kilkadziesiąt metrów od drogi w lasku nieopodal leśniczówki w Podemszczyźnie, która usytuowana jest przy wlocie do Wielkiego Lasu

Lokalizacja: 50.21943, 23.28446

Inskrypcja: język ukraiński

Mładenec Joan syn Nikolaja Terecha RB 1865

Opis:

Element kamiennej figury wygląda na postument, w który wetknięty był kamienny krzyżyk, niestety nie ma po nim śladu.

TUTAJ album ze zdjęciami

Podemszczyzna 12

Miejsce: ta powalona figura leży nieopodal bunkra na cmentarzu w Podemszczyźnie. Usytuowana jest niedaleko drogi na polu (północna strona). 

Lokalizacja: 50.22759, 23.28987

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwo Twoje

Opis:

Kiedyś rosła tutaj okazała lipa, ale niedawno uschła i wywróciła się. Były napisy na dwóch segmentach tego krzyża, niestety te dolne rozsypały się. Pozostały tylko te na górnej tablicy. Zapewne przewracające się drzewo przewróciło i rozbiło figurę.

TUTAJ album ze zdjęciami

Podemszczyzna 11

Miejsce: krzyż stoi przy drodze około 300 metrów za cerkwiskiem w stronę Rudki.

Lokalizacja: 50.22927, 23.29543

Inskrypcja: język ukraiński

1871 dnia 8 maja

Opis:

Krzyż ma tylko datę, bez formuł modlitewnych ani fundatora. Na ramionach krzyża znajdują się klasyczne skróty. Z tyłu mamy trochę niedbale wyrytą datę 1787, być może to rok, kiedy postawiono na tym miejscu wcześniejszy, może drewniany krzyż. Na środku jest dziura, to miejsce na czop żeliwnego odlewu wizerunku Chrystusa. Ogólnie wzór tego krzyża jest niepowtarzalny, to jedyny tego typu przydrożny krzyż na ziemi lubaczowskiej.

TUTAJ album ze zdjęciami

Podemszczyzna 10

Miejsce: usytuowany jest tuż przy drodze, na końcu Podemszczyzny. Jedziemy, w kierunku cerkwiska podemszczyźniańskiego i tam 200 metrów dalej, po prawej stronie drogi, dostrzeżemy ten obiekt.

Lokalizacja: 50.22842, 23.29549

Inskrypcja: język ukraiński

Ten krzyż postawiono w 1875 stycznia dnia 11

Opis:

W pewnym okresie czasu rozpowszechniła się nowa moda, związana z sakralnymi fundacjami. Obok kamiennych krzyży, zaczęły się pojawiać także żeliwne odlewy. Warto zwrócić uwagę na to, że takie odlewy mające swoje formy, da się sklasyfikować, względem konkretnych identycznych odlewów. O ile kamieniarze, mogli różnicować i coś dodawać do swoich wyrobów, to odlew żeliwny miał sztywny niezmieniany szablon. Elementem łączącym odlewnictwo z kamieniarstwem są kamienne postumenty pod żeliwne odlewy krzyża.

Miejsce z fundatorem jest niestety częściowo zdekompletowane. Wiemy tylko na pewno, że miał na imię Stefan. Tego typu zdekompletowane nazwiska, będzie można odnaleźć potem na cmentarzach. Zazwyczaj, fundatorzy byli zamożni i stać ich było też, na kamienny nagrobek, bo jak wiadomo, biedniejszym stawiano tylko drewniane krzyże, które z czasem się rozsypały i oni sami niejako znikali.

Kamienna podstawa ma też na jednym z boków specyficzny symbol, jest to krzyż, z jednego boku ma literę J z drugiego P a pod spodem S.

Na podstawie takich informacji, jakie daje nam ten krzyż, możemy tylko domniemać, że 11 stycznia 1875 roku miało miejsce jakieś ważne wydarzenie. Przed wojną w okolicy, gdzie stoi ta figura, były zabudowania. Można przypuszczać, że w tym miejscu swoje gospodarstwo miał Stefan i z dla siebie ważnej okazji, postawił tę fundację.

TUTAJ album ze zdjęciami

Podemszczyzna 9

Miejsce: w Podemszczyźnie stała cerkiew, ale spłonęła w 1944 roku. Pozostało po niej zaniedbane cerkwisko, z resztkami dzwonnicy murowanej. Usytuowane jest ono na końcu wioski, przy drodze w kierunku Rudki. Na skraju cerkwiska, przy drodze znajdziemy interesującą nas figurę.

Lokalizacja: 50.22638, 23.29536

Inskrypcja: język ukraiński

Od powietrza Głodu ognia i Wojny Uchowaj nas Panie
1915 Rok

Opis:

Można się zastanawiać, dlaczego w napisach, słowa Głód i Wojna, zostały napisane dużą literą, a powietrze i ogień z małej. Być może wskazuje to, że w 1915 roku, gdy przetoczył się tutaj front, najbardziej mieszkańcom dokuczał właśnie głód i niebezpieczeństwo wojny. Nieopodal w okolicach Brusna, w tym czasie rozegrała się duża bitwa. Rozkładające się ciała żołnierzy po niej, spowodowały w Bruśnie wybuch zarazy. Można uważać, że ta zaraza i do Podemszczyzny się dostała i walki też się tutaj toczyły.

Ciekawymi elementami ozdobnymi krzyżyka są gwiazdki na trzech ramionach. Teoretycznie w tych miejscach powinny być skróty i tabliczka z tytułem. Drugim dość niezwykłym zabiegiem na tej figurze, jest umieszczenie kapliczki między krzyżykiem a napisami. Zazwyczaj w tym miejscu, znajduje się coś w rodzaju pośrednika modlitw. Tymczasem, mamy tutaj postać Matki Boskiej Opieki (Pokrow), pod takim właśnie wezwaniem była cerkiew w Podemszczyźnie. W takim przypadku, nie byłby to pośrednik, ale główna siła opiekuńcza tej wioski, czyli Pokrowa. Stąd nie ma się co dziwić, że mamy na figurze taką postać.

TUTAJ album ze zdjęciami