Nowości na stronie

Trwa inwentaryzacja kamiennych krzyży przydrożnych poza powiatem lubaczowskim, większość jest już namierzona. Tymczasem strona wzbogacona została o nowe elementy i materiały. Pod koniec roku znajdziecie tu optymalnie opracowaną historię kamieniarki, fundacji przydrożnych i wielu innych elementów, które razem tworzą bogactwo tematu Kamieniarki Bruśnieńskiej. Tymczasem zaglądnijcie do działu HISTORIA, gdzie dodane są nowe elementy związane z materiałami źródłowymi. Dział ARTYKUŁY wzbogacony został o fantastyczne opracowanie tematu kamieniarki i działań reaktywacyjnych tradycyjnej sztuki ludowej, które prowadzi Józef Lewkowicz z Nowego Sioła. W wersji wideo i podkast możecie zobaczyć i usłyszeć w dziale MULTIMEDIA, wiele ciekawych informacji także z dziedziny warsztatu kamieniarskiego. Strona staje się skarbnicą wiedzy na temat kamieniarki bruśnieńskiej. Już „gra melodia przyszłości”, czyli opisy nekropolii z kamiennymi krzyżami bruśnieńskimi. Wcześniej opracowany zostanie niezwykły szlak kamiennych krzyży.

Dziewięcierz 14

Miejsce: w Dziewięcierzu, jedziemy drogą aż do skrzyżowania, gdzie droga przez tory prowadzi w stronę Niwek Horynieckich. Po drugiej stronie drogi, gdy przejdziemy kilkadziesiąt kroków, zobaczymy leśną drogę. Wchodzimy w nią i idziemy kilkaset metrów, aż zobaczymy przed sobą drogę z betonów, która jest zrobiona na bagnie ze strumieniem. Tutaj trzeba uważać, bo kierujemy się prosto w stronę granicy polsko – ukraińskiej. Gdy przejdziemy przez mostek na dolinie w strumyku, idziemy pod górkę. W momencie, gdy zobaczymy, że jesteśmy na kumulacji terenu, wypatrujmy po lewej tej figury. Będzie ona kilkanaście kroków od drogi.

Znajdziesz go klikając na współrzędne:

50.21291, 23.45716

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój i błogosław dziedzictwu Twemu
Staraniem …eksy …asija Roku 1925

Opis:

Niestety napis fundatorski jest niekompletny, gdzie imię i nazwisko ma braki. Przed wojną był tutaj jeden z przysiółków Dziewięcierza. Poniżej był Łuh, a tutaj Kiernica. Wioska otoczona była z dwóch stron doliną i strumieniem. Na tej kumulacji terenu były praktycznie same pola. Figura ta jest pamiątką po jednym z zamożniejszych gospodarzy wioski, który zapewne miał na imię Ołeksa, nazwisko można zrekonstruować jako „Basija”. Krzyżyk wieńczący ma niespotykaną formę, wygląda tak, jakby pierwotnie miał mieć na dole dwie postaci, jak możemy to spotkać w wielu innych przypadkach. Być może rzeźbiarzowi nie wyszło coś i postanowił ściąć to miejsce do takiej formy.

TUTAJ album ze zdjęciami

Chotylub 17

Miejsce:

Znajdziesz go klikając na współrzędne:

50.26429, 23.27992

Od drogi powiatowej z Brusna Nowego do Łówczy, odchodzi leśna asfaltowa droga do Gorajca. W okolicy, gdzie krzyżuje się ona z inną drogą i linią wysokiego napięcia, znajdziemy małe wydmy piaskowe. Tam leży część kamiennego krzyża.

Opis:

Brak inskrypcji. Obecnie znaleziona została tylko część krzyża, który został uszkodzony. Najprawdopodobniej pochodzi z okresu najazdów tatarskich, bowiem ma pierwotną formę. W 1672 roku, gdy Jan III Sobieski podczas wyprawy na czambuły tatarskie gonił Tatarów, trafił na część oddziałów w Cieszanowie. Następnie udał się na nimi w kierunku Chotylubia i Brusna w okolicę przysiółka Młodowce. Istnieje możliwość, że trasa jaką podążał, była okolica tego krzyża. Zazwyczaj takie krzyże stawiane były na mogiłach, albo zabitych mieszkańców albo żołnierzy Sobieskiego.

Fotogaleria TUTAJ

W 2020 roku zinwentaryzowane zostaną wszystkie kamienne krzyże bruśnieńskie!

A jednak. Mamy kontynuację! Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, projekt inwentaryzacji przydrożnych kamiennych krzyży bruśnieńskich będzie miał swój ciąg dalszy. Prace inwentaryzacyjne dzięki stypendium będą trwać od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku. Ich wstępny plan będzie wyglądał tak, że do 31 grudnia na stronie kamiennekrzyze.pl pojawiać się będą aktualizacje obecnej inwentaryzacji z ziemi lubaczowskiej i 1 stycznia 2021 roku dostępna będzie kompleksowa inwentaryzacja wszystkich możliwych kamiennych krzyży bruśnieńskich, głównie z województw: Lubelskiego i Podkarpackiego. Jeżeli będzie możliwe, to nawet z terenu Ukrainy. Dodatkowo dla lepszej orientacji dla urzędników, funkcjonować będzie oddzielna strona dla województwa Lubelskiego – http://lubelskie.kamiennekrzyze.pl – gdzie pojawią się zinwentaryzowane kamienne krzyże z terenu lubelskiego.

Ruda Różaniecka 6

Miejsce: żeby znaleźć ten krzyż, musimy w Płazowie znaleźć stary cmentarz i przejść obok. Gdy miniemy kilkaset metrów dalej ruiny gospodarstwa po prawej, niedaleko znajdziemy rozwidlenie dróg, gdzie skręcamy w prawo. Następnie cały czas prosto, do następnego rozwidlenia, gdzie skręcamy w lewo. W pewnym momencie droga będzie zarośnięta krzakami. Przy najbliższym rozwidleniu skręcamy w prawo, nieco rozjechaną i mokrą dróżką. Nieopodal powinniśmy dojrzeć kamienny krzyż rodziny Klimusów. Udajemy się dalej. Niestety po chwili droga zacznie się ukrywać w zaroślach. Szukamy małej polany leśnej, która ma z boku szpaler lip. Za polaną wchodzimy w las i idziemy prosto kilkaset metrów, w linii prostej ze strumieniem, aż zobaczymy starą lipę i ułamany pień, przy którym stoi ten krzyż.

Lokalizacja: 50.33028, 23.22961

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwo Twoje

W pamiątkę zniesienia pańszczyzny

3 maja 1848

Grochy

Żuki

Postawiono 1860

Opis:

Krzyż stał przy drodze, w nieistniejącej już wiosce Grochy. Przed wojną było tutaj pole, nieopodal las. Zasadzono przy krzyżu 2 lipy, do dziś dotrwała jedna. Cała okolica jest usiana barwinkiem, który się rozrósł przez dziesiątki lat i tworzy duży dywan. Po tej stronie strumienia były dwa gospodarstwa, reszta wsi była po drugiej stronie doliny Różańca.

Jak możemy wyczytać na krzyżu, mieszkańcy postawili go dopiero 12 lat po zniesieniu pańszczyzny. To bardzo ciekawy obiekt, bowiem ufundowany został przez bardzo małą wioskę. Pokazuje to, jak duże znaczenie w ówczesnym społeczeństwie miało zniesienie niewolnictwa chłopów.

Krzyż ma na froncie na samej górze Tytuł, niżej Troparion, i pod nim tekst związany ze zniesieniem pańszczyzny z mało spotykaną ciekawostką: wymienione dwie miejscowości: Grochy i Żuki. Pokazuje to, że nie tylko większe gromady stawiały takie krzyże, ale także małe wioski. Data „Postawiono 1860” jest na tyłach krzyża.

TUTAJ album ze zdjęciami

aktualizacja 1

Brusno Stare 14

Miejsce: Krzyż stoi przed drzewem w okolicy nieistniejących wsi Chmiele i Lasowa, około 100 metrów od drogi Brusno Stare – Werchrata.

Lokalizacja: 50.24713, 23.39605

Opis:

Krzyże z narzędziami męki pańskiej znaleźć można między innymi w Radrużu i Dachnowie. Ten bardziej podobny jest do tego z Dachnowa, który został postawiony na pamiątkę zniesienia pańszczyzny. W okolicy lat 70tych XX wieku został uszkodzony podczas prac, kiedy to robiono drogę z betonowych płyt. Jego części zapewne znajdują się pod płytami. Do października 2019 roku pod drzewem leżały tylko szczątki i kamienny gruz, obecnie odnowiony.

TUTAJ album ze zdjęciami

aktualizacja 1

Prusie 4

Miejsce: jedziemy na koniec wsi Prusie. Gdy dotrzemy do torów kolejowych, jedziemy około 100 metrów dalej drogą za torami, aż zobaczymy granicę. Po lewej stronie będziemy mieć mały lasek, gdzie kiedyś były gospodarstwa. Około 10 metrów od tej drogi w lasku znajdziemy ten obiekt.

Lokalizacja: 50.24337, 23.52974

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwu Twemu

1930

Opis:

Kamienna podstawa tkwi w ziemi, wystaje tylko postument, który był zwieńczony krzyżykiem, ale zaginął.

Bezwzględnie należy zawiadomić straż graniczną, jeżeli chcemy zwiedzić tę okolicę w poszukiwaniu figury, bowiem znajduje się ona kilkadziesiąt metrów od granicy Polsko-Ukraińskiej.

TUTAJ album ze zdjęciami

Inwentaryzacja kamiennych krzyży i figur bruśnieńskich – powiat lubaczowski

Witam na unikalnej stronie, na której znajdziemy praktycznie wszystkie przydrożne kamienne krzyże i figury bruśnieńskie z terenu powiatu lubaczowskiego. Strona powstała dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, genezę tego przedsięwzięcia można znaleźć w zakładce IDEA

Dotarcie do 581 obiektów z całego powiatu lubaczowskiego zajęło cały 2016 rok. Każdy z nich możemy zobaczyć w zakładce MAPA Czytaj dalej Inwentaryzacja kamiennych krzyży i figur bruśnieńskich – powiat lubaczowski

Bihale 9

Miejsce: na końcu Bihali od strony Łukawca, mamy drogę leśno-polną, która prowadzi do rzeki Lubaczówka, jedziemy nią 800 metrów, tam nad Lubaczówką stoi ten krzyż.

Lokalizacja: 50.08671, 23.04787

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwu Twemu

Ten krzyż postawiono roku 1904

Teofil Swystowycz

Opis:

To jeden z niewielu kamiennych krzyży, który stoi nad rzeką. Krzyż ozdobiony jest gwiazdką na górnym ramieniu i Tytułem.

TUTAJ album ze zdjęciami

Kobylnica Wołoska 13

Miejsce: figura stoi przy leśnej drodze na przysiółku Hryckowe. Obok figury nr 12 mamy mały strumień, który wysechł, gdy pójdziemy przez las 240 metrów na zachód, to znajdziemy interesujący nas obiekt.

Lokalizacja: 49.99673, 23.13341

Opis:

Na tablicy inskrypcyjnej jest twarda zeszklona farba, przez co nie da się jej odczyścić, odczytać da się rok, jest to albo 1904 albo 1909.

TUTAJ album ze zdjęciami