W 2020 roku zinwentaryzowane zostaną wszystkie kamienne krzyże bruśnieńskie!

A jednak. Mamy kontynuację! Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, projekt inwentaryzacji przydrożnych kamiennych krzyży bruśnieńskich będzie miał swój ciąg dalszy. Prace inwentaryzacyjne dzięki stypendium będą trwać od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku. Ich wstępny plan będzie wyglądał tak, że do 31 grudnia na stronie kamiennekrzyze.pl pojawiać się będą aktualizacje obecnej inwentaryzacji z ziemi lubaczowskiej i 1 stycznia 2021 roku dostępna będzie kompleksowa inwentaryzacja wszystkich możliwych kamiennych krzyży bruśnieńskich, głównie z województw: Lubelskiego i Podkarpackiego. Jeżeli będzie możliwe, to nawet z terenu Ukrainy. Dodatkowo dla lepszej orientacji dla urzędników, funkcjonować będzie oddzielna strona dla województwa Lubelskiego – http://lubelskie.kamiennekrzyze.pl – gdzie pojawią się zinwentaryzowane kamienne krzyże z terenu lubelskiego.

Ruda Różaniecka 6

Miejsce: żeby znaleźć ten krzyż, musimy w Płazowie znaleźć stary cmentarz i przejść obok. Gdy miniemy kilkaset metrów dalej ruiny gospodarstwa po prawej, niedaleko znajdziemy rozwidlenie dróg, gdzie skręcamy w prawo. Następnie cały czas prosto, do następnego rozwidlenia, gdzie skręcamy w lewo. W pewnym momencie droga będzie zarośnięta krzakami. Przy najbliższym rozwidleniu skręcamy w prawo, nieco rozjechaną i mokrą dróżką. Nieopodal powinniśmy dojrzeć kamienny krzyż rodziny Klimusów. Udajemy się dalej. Niestety po chwili droga zacznie się ukrywać w zaroślach. Szukamy małej polany leśnej, która ma z boku szpaler lip. Za polaną wchodzimy w las i idziemy prosto kilkaset metrów, w linii prostej ze strumieniem, aż zobaczymy starą lipę i ułamany pień, przy którym stoi ten krzyż.

Lokalizacja: 50.33028, 23.22961

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwo Twoje

W pamiątkę zniesienia pańszczyzny

3 maja 1848

Grochy

Żuki

Postawiono 1860

Opis:

Krzyż stał przy drodze, w nieistniejącej już wiosce Grochy. Przed wojną było tutaj pole, nieopodal las. Zasadzono przy krzyżu 2 lipy, do dziś dotrwała jedna. Cała okolica jest usiana barwinkiem, który się rozrósł przez dziesiątki lat i tworzy duży dywan. Po tej stronie strumienia były dwa gospodarstwa, reszta wsi była po drugiej stronie doliny Różańca.

Jak możemy wyczytać na krzyżu, mieszkańcy postawili go dopiero 12 lat po zniesieniu pańszczyzny. To bardzo ciekawy obiekt, bowiem ufundowany został przez bardzo małą wioskę. Pokazuje to, jak duże znaczenie w ówczesnym społeczeństwie miało zniesienie niewolnictwa chłopów.

Krzyż ma na froncie na samej górze Tytuł, niżej Troparion, i pod nim tekst związany ze zniesieniem pańszczyzny z mało spotykaną ciekawostką: wymienione dwie miejscowości: Grochy i Żuki. Pokazuje to, że nie tylko większe gromady stawiały takie krzyże, ale także małe wioski. Data „Postawiono 1860” jest na tyłach krzyża.

TUTAJ album ze zdjęciami

aktualizacja 1

Brusno Stare 14

Miejsce: Krzyż stoi przed drzewem w okolicy nieistniejących wsi Chmiele i Lasowa, około 100 metrów od drogi Brusno Stare – Werchrata.

Lokalizacja: 50.24713, 23.39605

Opis:

Krzyże z narzędziami męki pańskiej znaleźć można między innymi w Radrużu i Dachnowie. Ten bardziej podobny jest do tego z Dachnowa, który został postawiony na pamiątkę zniesienia pańszczyzny. W okolicy lat 70tych XX wieku został uszkodzony podczas prac, kiedy to robiono drogę z betonowych płyt. Jego części zapewne znajdują się pod płytami. Do października 2019 roku pod drzewem leżały tylko szczątki i kamienny gruz, obecnie odnowiony.

TUTAJ album ze zdjęciami

aktualizacja 1

Prusie 4

Miejsce: jedziemy na koniec wsi Prusie. Gdy dotrzemy do torów kolejowych, jedziemy około 100 metrów dalej drogą za torami, aż zobaczymy granicę. Po lewej stronie będziemy mieć mały lasek, gdzie kiedyś były gospodarstwa. Około 10 metrów od tej drogi w lasku znajdziemy ten obiekt.

Lokalizacja: 50.24337, 23.52974

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwu Twemu

1930

Opis:

Kamienna podstawa tkwi w ziemi, wystaje tylko postument, który był zwieńczony krzyżykiem, ale zaginął.

Bezwzględnie należy zawiadomić straż graniczną, jeżeli chcemy zwiedzić tę okolicę w poszukiwaniu figury, bowiem znajduje się ona kilkadziesiąt metrów od granicy Polsko-Ukraińskiej.

TUTAJ album ze zdjęciami

Inwentaryzacja kamiennych krzyży i figur bruśnieńskich – powiat lubaczowski

Witam na unikalnej stronie, na której znajdziemy praktycznie wszystkie przydrożne kamienne krzyże i figury bruśnieńskie z terenu powiatu lubaczowskiego. Strona powstała dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, genezę tego przedsięwzięcia można znaleźć w zakładce IDEA

Dotarcie do 581 obiektów z całego powiatu lubaczowskiego zajęło cały 2016 rok. Każdy z nich możemy zobaczyć w zakładce MAPA Czytaj dalej Inwentaryzacja kamiennych krzyży i figur bruśnieńskich – powiat lubaczowski

Bihale 9

Miejsce: na końcu Bihali od strony Łukawca, mamy drogę leśno-polną, która prowadzi do rzeki Lubaczówka, jedziemy nią 800 metrów, tam nad Lubaczówką stoi ten krzyż.

Lokalizacja: 50.08671, 23.04787

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwu Twemu

Ten krzyż postawiono roku 1904

Teofil Swystowycz

Opis:

To jeden z niewielu kamiennych krzyży, który stoi nad rzeką. Krzyż ozdobiony jest gwiazdką na górnym ramieniu i Tytułem.

TUTAJ album ze zdjęciami

Kobylnica Wołoska 13

Miejsce: figura stoi przy leśnej drodze na przysiółku Hryckowe. Obok figury nr 12 mamy mały strumień, który wysechł, gdy pójdziemy przez las 240 metrów na zachód, to znajdziemy interesujący nas obiekt.

Lokalizacja: 49.99673, 23.13341

Opis:

Na tablicy inskrypcyjnej jest twarda zeszklona farba, przez co nie da się jej odczyścić, odczytać da się rok, jest to albo 1904 albo 1909.

TUTAJ album ze zdjęciami

Oleszyce 1

Miejsce: zrujnowana figura stoi przy drodze w kierunku Suchej Woli z Oleszyc, 350 metrów od zakrętu po lewej stronie.

Lokalizacja: 50.16083, 23.02301

Opis:

Na szczątkach są widoczne litery ale nie można z nich ułożyć wyrazów. Trudno powiedzieć jak wyglądał ten obiekt, bo ma unikalny wzór.

TUTAJ album ze zdjęciami

Nowa Grobla 12

Miejsce: w przysiółku Hamernia, gdzie jest kopalnia piasku, gdy wjedziemy przez tory kolejowe, wjeżdżamy w pierwsze rozwidlenie dróg na lewo, jedziemy 550 metrów, tam po prawej stronie na skrzyżowaniu stoi ta figura.

Lokalizacja: 50.07329, 22.9724

Opis:

Figura nie ma inskrypcji, jeżeli była, to na górnej części postumentu, który jest obłupany.

TUTAJ album ze zdjęciami

Borowa Góra 7

Miejsce: na końcu Borowej Góry, jadąc w kierunku Sieniawki, na ostatnim rozwidleniu dróg jedziemy 400 metrów dalej i za przedostatnim gospodarstwem stoi ta figura.

Lokalizacja: 50.14792, 23.2225

Opis:

Figura ma unikalny wzór, płaskorzeźba we wnęce na postumencie to zapewne modlący się Chrystus, zazwyczaj jest w takich przypadkach św. Mikołaj albo Maryja. Figura posiada inskrypcję, ale jest na siłę poprawiana i wyszły z tego trudne do odczytania litery.

TUTAJ album ze zdjęciami