Koniec II etapu inwentaryzacyjnego. Kraina bruśnieńskich krzyży przydrożnych pokazuje swoje granice!

Dziś można już zobaczyć kolejny etap inwentaryzacji przydrożnych kamiennych krzyży i figur bruśnieńskich. Do 612 obiektów z powiatu lubaczowskiego doszło 288 obiektów z sąsiednich powiatów. Mamy ich razem 900!

Na stronie kamiennekrzyze.pl znajduje się także mapa z zaznaczonymi obiektami. Wygląda to spektakularnie. Dzięki tej mapie widać wiele ciekawych rzeczy. Zasięg kamieniarki bruśnieńskiej w linii prostej to około 130 kilometrów. Od północy szczelną granicą zasięgu jest stara granica zaboru austriacko-rosyjskiego. Tam w dawnej Kongresówce „rynek” zdominowała obecnie jeszcze trochę anonimowa kamieniarka józefowska. Od wschodu mamy granicę państwową z Ukrainą, gdzie prace inwentaryzacyjne nastąpią w przyszłości. Na zachodzie kamieniarka bruśnieńska jest widocznie mniej spotykana za rzeką San. Rejon oddziaływania kamieniarki bruśnieńskiej, jaki tutaj widzimy na przykładzie kamiennych krzyży przydrożnych, współtworzy krajobraz tego regionu. Kraina bruśnieńskich kamiennych krzyży przydrożnych właśnie pokazała nam swoje wyraźne granice. Wkrótce kolejne informacje związane z inwentaryzacją. Należy tu bardzo wyraźnie zaznaczyć, że nie wszystkie obiekty zostały znalezione. Nawet teraz po wieloletnich eksploracjach okazało się, że w Dziewięcierzu jest prawie nikomu nieznany kamienny krzyż, niedługo więcej informacji o nim. Kolejnych możemy się spodziewać z rejonu jarosławskiego. To kwestia czasu. Obecnie inwentaryzacja daje możliwość oceny, który obiekt został znaleziony i opisany. Dlatego też warto szukać kolejnych. Do inwentaryzacji dołączone zostały „krzyże mogilne„, bowiem wiele z nich jest mylonych z przydrożnymi, trudno też tak na prawdę ocenić, ile krzyży postawionych z okazji ustąpienia zarazy stoi na mogiłach. Na obecną chwile 17 zostało zaklasyfikowanych jako mogilne. Pojawiła się też nowa kategoria „cmentarzyska„, na obecną chwile jest ich 8. Spowodowane jest to tym, że znajdziemy miejsca, gdzie występują pojedyncze kamienne krzyże bruśnieńskie, lub kilka, na cmentarzach cholerycznych, które są schowane na uboczu miejscowości i ich historia jest połączona z krzyżami przydrożnymi. Naturalnym ciągiem działań związanych z kamieniarką bruśnieńską będzie podjęcie działań zmierzających ku opisowi dwóch niezwykłych tematów. Jeden z nich jest lepiej zbadany, drugi trochę niedoceniany i zapomniany. Chodzi oczywiście o cmentarze, gdzie mamy tysiące kamiennych figur i krzyży i drugi temat związany jest z kamieniołomami roztoczańskimi. Pierwszy cmentarz, jaki zostanie opisany już niedługo, jako przykładowy, to Machnów Stary. Wcześniej poznamy fascynujące historie związane z kamieniołomami roztoczańskimi. Jaki jest cel tej inicjatywy? Kamieniarka bruśnieńska zasługuje na wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO!