Chyże 1

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.39389, 23.39724

Brak inskrypcji, cokół jest zatynkowany. Jest to nowszy wzór krzyża z czaszką i piszczelami. Pierwotnie masywny krzyż składający się z jednej bryły, tutaj wyewoluował do figury z cokołem zwieńczonej mniejszym krzyżykiem, który jest wkładany na czop w cokół. Zapewne postawiony na pamiątkę ustania zarazy we wsi pod koniec XIX wieku.

TUTAJ album ze zdjęciami

Chłopiatyn 1

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.44746, 23.9802

Inskrypcja przetłumaczona z ukraińskiego: „Pamiątka nadanej wolności dnia 3 maja 1848”.

Rzadko spotykana pamiątka z okazji zniesienia pańszczyzny w Galicji, gdzie występuje symbol z czaszką i piszczelami. Krzyże z tego typu wzorami powstawały później niż 1848 rok. Można przypuszczać, że został postawiony na kolejną rocznicę, na przykład 20stą lub 30stą tego wydarzenia.

TUTAJ album ze zdjęciami

Brzeziny 1

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.36065, 23.41727

Inskrypcja: „Dnia 15 lipca Roku Pańskiego 1880”

Prawdopodobnie jest to krzyż postawiony na pamiątkę ustąpienia zarazy we wsi, poświęcony 15 lipca 1880 roku. Na ramionach ozdobiony jest płaskorzeźbami kwiatków. Pod ludową podobizną ukrzyżowanego znajduje się symbol czaszki i piszczeli.

TUTAJ album ze zdjęciami

Bełżec 12

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.35915, 23.4467

Krzyż uległ uszkodzeniu, przetrwały tylko jego elementy. Obok wbity jest metalowy krzyż i ustawiony wielki kamienny głaz na elementach rozbitego kamiennego krzyża.

TUTAJ album ze zdjęciami

Bełżec 11

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.38716, 23.43747

Nie ma inskrypcji na cokole. Na żeliwnym krzyżu po polsku titulus INRI. Jest tam przytwierdzona nowa figurka metalowa Chrystusa ukrzyżowanego, możliwe, że pierwotnie go nie było, bo nie pasuje stylistycznie. Pod krzyżem trzy postaci. Ponieważ to krzyż z okolicy 1890 roku, śmiało można powiedzieć, że takie przedstawienia na odlewach żeliwnych były inspiracją dla kamieniarzy bruśnieńskich. Tak mógł powstać nowy wzór krzyżyków wieńczących z dwoma Maryjkami, w tym przypadku dodatkowo z apostołem Janem. Kamienny cokół z mało spotykanym sposobem zdobienia ścian i gzymsów.

TUTAJ album ze zdjęciami

Bełżec 10

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.38503, 23.45919

Brak śladów inskrypcji, jeżeli były, to na dolnej części cokołu, która została obita. Krzyżyk wieńczący jest uszkodzony, brakuje dolnej części belki krzyża, przy której być może były też dwie Maryjki. Na cokole są dziury, zapewne są to ślady po strzałach z karabinu. Uszkodzenia te mogły nastąpić podczas wojny. Istnieje możliwość, że pierwotnie krzyż był w innym miejscu, na polach na południe, na co wskazują przedwojenne mapy.

TUTAJ album ze zdjęciami

Bełżec 9

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.38414, 23.43853

Pierwotnie obiekt zwieńczony był kamiennym krzyżykiem, niestety uległ uszkodzeniu, jego kawałki leżą obok. Obecnie zamontowany jest zamiennik z lastryko.

Inskrypcja: „Niech będzie cześć i chwała Trójcy przynajświętszyj. Wawrzyniec Pępiak 24 lipca 1888. Dla chwały i czci P.B. poświęcenie nastąpiło 1 maja 1890″

Jest jeszcze tekst na jednej ze ścian, ale słabo widoczny, podobny jest do modlitwy „Jezu Chryste kłaniamy się przed Tobą, zmiłuj się nad nami”.

TUTAJ album ze zdjęciami

aktualizacja 06.02.2023

Bełżec 8

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.38095, 23.44204

Inskrypcja: „Ku czci i chwale Bożej. Fundowano D. 11.9. 1900. W. Pępiak”

Mamy tutaj przykład nowszego typu kamiennego cokołu przygotowanego pod żeliwny krzyż (istnieje możliwość, że był kamienny, ale uległ zniszczeniu i zastąpiono go żeliwnym odlewem, góra cokołu jest zabetonowana, stąd trudno jednoznacznie ocenić, jakiego typu był tam czop pierwotnie). W przypadku kamiennych cokołów pod krzyż żeliwny, widać coś w rodzaju ewolucji wzorów, jeżeli porównamy te z okolicy 1870 roku i ten z 1900 roku.

Obecnie cokół jest silnie zerodowany, sypie się przy dotyku, wymaga szybkiej konserwacji. Tablica inskrypcyjna jest przez erozję z roku na rok coraz mniej czytelna.

TUTAJ album ze zdjęciami

Bełżec 7

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.38314, 23.42405

Najprawdopodobniej nie ma tutaj inskrypcji. Jest to typowy przykład kamiennego cokołu przystosowanego do żeliwnego krzyża, który był mocowany na nim. Kamieniarz, który robił tego typu kamienne cokoły, zapewne nabywał żeliwne odlewy i mocował je (moda na takie odlewy była w końcówce XIX wieku). Ten obiekt, jako ciekawostka, ustawiony jest na kamieniu młyńskim. Zapewne został on zużyty, ale mając nadal wartość, postanowiono go użyć jako podstawa. W okolicy znajdziemy więcej takich krzyży na kamieniach młyńskich. Być może wiązało się to z jakimś lokalnym zabobonem, gdzie próbowano w ten sposób przywołać urodzaj zbóż,

TUTAJ album ze zdjęciami

Bełżec 6

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.37617, 23.38545

Inskrypcja: „O Jezu najlitościwszy jakoś się przemienił. Czasu męki twojej. Gdyś był razami i sinosciami oszpecony j Umarłeś za nas. RP 1875 JPW UWP”

Na dole inskrypcji są litery „JPW UWP„, których znaczenia na obecną chwilę nie znamy. Krzyż na górnym ramieniu ma tytuł INKZ. Płaskorzeźba z ukrzyżowanym ma mało spotykany ludowy wzór. Intencja i historia krzyża nie jest znana.

TUTAJ album ze zdjęciami