Wpisy

Opublikowane w

Brusno Stare 5

Miejsce: pomnik rocznicowy chrztu Rusi, usytuowany jest nieopodal cmentarza w Bruśnie Starym, obok potężnego krzyża misyjnego. Stoi na starym cerkwisku, które ówcześni mieszkańcy (czy też duchowny) uznali za najwłaściwsze, do ustawienia tego typu pomnika.

Lokalizacja: 50.24814, 23.35175

Inskrypcja: język ukraiński

Ku pamięci Włodzimierza Wielkiego
950 lecie chrztu Rusi-Ukrainy

Opis:

To jeden z dwóch tego typu pomników na terenie ziemi lubaczowskiej, drugi rozbity znaleźć można w Dziewięcierzu przy cerkwisku.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Brusno Stare 4

Miejsce: trafić tam możemy, idąc z cmentarza bruśnieńskiego na południe, drogą w dół doliny Brusienki. Idziemy kilkaset metrów drogą na lewo, koło strumienia i wypatrujemy na drugim brzegu ruin kapliczki, za którą stoi ten krzyż.

Lokalizacja: 50.24883, 23.35912

Inskrypcja: język ukraiński

Postawiono ten krzyż staraniem gromadzkim roku 1842

Opis:

W książce autorstwa Jadwigi Styrny: „Zabytki ziemi lubaczowskiej”, możemy znaleźć informację, że Tatarzy spalili starą cerkiew (zapewne chodzi o 1672 rok) i potem została ona przeniesiona w inne miejsce. Wpływ na to miało coś w rodzaju cudu. Bowiem, ze spalonej cerkwi ocalał obraz z Maryją, który został odnaleziony na drzewie, daleko od cerkwi. Uznano to za znak, że w tym miejscu powinna powstać nowa cerkiew. Stare cerkwisko dziesiątki lat temu, posiadało jeszcze kamienne krzyże, ale nie dotrwały do dziś. Cerkiew, miała stać na pagórku i miejsce, które ją upamiętnia, to właśnie ten krzyż.

Ma on na sobie, oprócz napisu fundacyjnego klasyczne skróty, które niejako opisywały krzyż. Na górnym ramieniu, tak zwany Tytuł, na ramionach, są skróty oznaczające imię: Jezus Chrystus. Krzyż został ufundowany przez społeczność bruśnieńską w roku 1842. Można przypuszczać, że wcześniej stał tutaj inny krzyż, który zapewne uległ zniszczeniu. Czasy postawienia krzyża można datować na okres po tym, jak spalili wioskę Tatarzy w 1672 roku. Warto tutaj zaznaczyć, że po tego typu najazdach bardzo często wybuchały zarazy i panowało „morowe powietrze” i głównie jako ochrona przed  „morowym powietrzem” stawiano krzyże.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Brusno Stare 2

Miejsce: Krzyż usytuowany jest, na masywie bruśnieńskiej góry, tuż przy drodze. Dokładniej, jest to miejsce, skąd zaczyna się wjeżdżać pod garb szczytu góry, drogą od Polanki Horynieckiej.

Lokalizacja: 50.24188, 23.35756

Inskrypcja: język ukraiński

Zbaw Panie lud Twój, i błogosław dziedzictwu Twemu
Fundator
Matkij Podhoreckij
dnia 26 maja roku 1887

Opis:

Inskrypcja jest trudna do odczytania w  miejscu z fundatorem, niuanse liter się zatarły i trudno jednoznacznie odczytać inskrypcję. Elementami ozdobnymi są klasyczne zdobienia na ramionach z tzw. Tytułem i Imionami. Przed wojną, gdy istniało jeszcze Brusno Stare, przy tym krzyżu było skrzyżowanie, skąd droga prowadząca z Deutschbach na Górę Brusno, miała połączenie z drogą prowadzącą do przysiółka Klebańce.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Brusno Stare 1

Znajdziesz obiekt klikając na współrzędne:

50.242819, 23.375628

Inskrypcja: język ukraiński

STARA _ _ EM

_ _ _ EFA

_ _ _ _ R_

MOWICZA

R.B. 1842

Opis:

Inskrypcja na krzyżu jest zdekompletowana. Łamigłówka ta, w jakimś stopniu, jest możliwa do rozwiązania. Na podstawie tego co mamy, możemy domniemać, że napis ma takie oto brzmienie:

Staraniem Stefana  Artymowicza roku bożego 1842

Dużo wskazuje na to, że krzyż ten został przeniesiony w to miejsce z lokalizacji nieopodal, gdzie dawno było rozwidlenie dróg w kierunku przysiółka Sołtysy. Wskazują na to stare mapy. Zapewne gdy była tutaj robiona nowa droga, ktoś podjął decyzję, by stojący w jej okolicy kamienny krzyż przenieść. Obok wbitego w ziemię krzyża znajdziemy dużą kamienną podstawę.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Polanka Horyniecka 2

Miejsce: figura stoi na prywatnej posesji w Polance na przeciw przystanku autobusowego.

Lokalizacja: 50.24459, 23.33379

Opis: figura została rozbita, zapewne podczas wojny, została potem prowizorycznie sklejona. Miejsce gdzie zapewne były napisy jest rozbite. Prawdopodobnie figura został postawiona po I Wojnie po ustaniu zarazy we wsi (relacje mieszkańców wsi).

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Polanka Horyniecka 1

Miejsce: figura usytuowana jest na skrzyżowaniu w środku Polanki Horynieckiej.

Lokalizacja: 50.2431, 23.33171

Inskrypcja: język polski

Ofiara za oddalenie wielgej CHOROBY w r. 1915

Opis:

Figura została postawiona cztery lata później w 1919 roku. Krzyżyk wieńczący ma ciekawe zdobnictwo. Na górnym ramieniu krzyża mamy gwiazdkę, ciekawym ozdobnikiem wydaje się być aniołek w wianuszku. Sprawia wrażenie, jakby miał zamknięte oczy. Być może jest to uchwycenie momentu modlitwy. Na podstawie postumentu figury znajduje się mała kamienna figurka Jezusa.

Figura została postawiona dlatego, że w Bruśnie i Polance podczas I Wojny szalała zaraza po tym, jak stoczona została tutaj duża bitwa. Trupy miały leżeć wszędzie. Gdy rozkładały się, zaczęła się roznosić zaraza. Po wojnie, gdy zaraza ustała, postanowiono podziękować siłom wyższym za oddalenie wielgej CHOROBY.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Brusno Nowe 13

Miejsce: figura stoi w miejscu nieistniejącej dziś wioski Młodowce. Leżała ona między Łówczą a Brusnem Nowym, nad strumieniem Gnojnik. Najprościej znaleźć go idąc wschodnią ścianą pól Młodowców. Gdy droga skręca pod kątem, idziemy dalej skrajem lasu. Gdy znajdziemy się już w lesie, idziemy chwilę drogą w dół i szukamy pierwszej drogi w lewo. Idziemy nią kilkaset metrów i patrzymy na lewo. Tam obok starej lipy będzie stała przy drodze figura.

Lokalizacja: 50.2765, 23.33128

Inskrypcja: język ukraiński

Ten krzyż postawiła za wszystkie spełnione modlitwy
Feśka i Semko Hrabowicz
1905 !

Opis:

Na uwagę zasługuje sam krzyżyk, bowiem jest ciekawie zdobiony, ma na ramionach rozety i ukośnie pisany Tytuł. Do tego mamy też ładną ludową formę płaskorzeźby Jezusa.

Zapewne figura stała na posesji Hrabowiczów, która powinna być jedną z pierwszych od wschodu. Starsi ludzie, którzy pamiętają tę wioskę, mówią że to była bogata wioska i że prawie przy każdym domu stał kamienny krzyż. Do dziś ocalał tylko jeden. Być może reszta gdzieś leży, albo zostały ukradzione, ewentualnie zabrane przez właścicieli.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Brusno Nowe 12

Miejsce: Figura stoi przy drodze w Bruśnie Nowym, po północnej stronie, tuż przed kościołem.

Lokalizacja: 50.24724, 23.2984

Inskrypcja: język polski

Michał Mazurkewicz r 1911 fundator syn Błażeja
Na Chwałę Bożą

Opis:

Figura stosunkowo prosta, sam krzyżyk bez płaskorzeźb, tylko z wyrytym krzyżem na środku. Wiąże się z nim historia rodziny, która do dziś mieszka na Bruśnie. Przed wojną miał zaginąć członek rodziny Mazurk(i)ewiczów. Gdy się szczęśliwie odnalazł, postawiono ten krzyż. Przed wojną, tak jak teraz, był tutaj kawałek pola, zapewne tuż przy drodze, na swoim polu, Michał postawił ten krzyż.

Przyglądając się bliżej krzyżykowi można odnieść wrażenie, że krzyżyk wieńczący nie jest spójny stylistycznie z cokołem. Podobne rzeźbił Mieczysław Zaborniak z Polanki Horynieckiej w okresie PRLu. Być może oryginalny uległ zniszczeniu i został ufundowany nowy na jego miejsce.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Brusno Nowe 11

Miejsce: Figura stoi przy drodze Brusno Nowe – Cieszanów, po lewej stronie, około 220 metrów przed kościołem.

Lokalizacja: 50.2467, 23.30093

Inskrypcja: język polski

Starania Jana Mazurkowicza

Brusno Nowe 1926

Opis:

Wedle relacji starszych osób, przy drodze po I Wojnie pochowano 3 żołnierzy, którzy byli zabici podczas bitwy. Mogiła stała do momentu, gdy nie zrobiono zbiorowego cmentarza w Bruśnie Nowym i wtedy pozbierano trupy z porozrzucanych mogił. Gospodarz mający pole przy mogile postanowił wystawić figurę na tym miejscu.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Brusno Nowe 10

Miejsce: krzyż stoi w Bruśnie Nowym na skrzyżowaniu, gdzie droga biegnie w kierunku Łówczy. Krzyż był przesuwany o kilka metrów, gdy budowano tutaj asfaltową drogę, stąd zapewne został źle obrócony, dlatego napisy nie są widoczne od drogi głównej.

Lokalizacja: 50.24707, 23.30626

Inskrypcja: język polski

Któryś za nas cierpiał rany Jezu Chryste zmiłuj się nad nami 1844 Ponowiony 1861

Opis:

Warto wspomnieć, że krzyż ten nie jest pańszczyźniany, co zazwyczaj można usłyszeć od miejscowych, którzy jeszcze mówią tak o krzyżu za cerkwią. Daty ewidentnie wskazują na inną fundację. Przy tym krzyżu, można śmiało powiedzieć, że miał on bardzo duże znaczenie dla wioski. Po napisach można przypuszczać, że miał on związek z drogą krzyżową. Być może został on wystawiony po ustąpieniu jakiejś zarazy.

Przed wojną droga ta miała ważną rangę, między innymi dlatego, że ówczesny właściciel dóbr bruśnieńskich tędy przyjeżdżał do swojego dworu. Była to też droga prowadząca do głównego szlaku w Płazowie.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Brusno Nowe 9

Miejsce: figura stoi przy drodze w Nowym Bruśnie, po jej północnej stronie. Znajduje się ona około 80 metrów od skrzyżowania, gdzie droga prowadzi w stronę Łówczy. Stając twarzą w stronę północną na tym skrzyżowaniu, krzyż będziemy mieć po prawej.

Lokalizacja: 50.24688, 23.3072

Inskrypcja: język polski

Ten krzyż postawiony na Chwałę Pana Boga
dnia … 1899 roku

Opis:

Figura ta stoi na łące rodziny Mazurkiewiczów, pierwotnie miała tutaj stać też druga figura wystawiona w 1924 roku przez Jana i Synów, którzy wrócili z wojny. Została jednak przeniesiona na pola, bowiem dwa podobne obiekty obok siebie ne pasowały gospodarzom i postanowiono, że przyda się na przykład podczas procesji święcenia pól. Data w inskrypcji jest uszkodzona, nie da się odczytać dnia.

TUTAJ album ze zdjęciami

Opublikowane w

Brusno Nowe 8

Miejsce: krzyż stoi przy drodze, po północnej jej stronie około 400 metrów od skrzyżowania drogi, która prowadzi z Horyńca-Zdroju do Nowego Brusna i dalej biegnie ku Cieszanowowi.

Lokalizacja: 50.24628, 23.31294

Inskrypcja: język ukraiński

Ten krzyż święty
Zbaw Panie lud Twój
Staraniem Romana …ruchy
1877

Opis:

Kawałek krzyża przy podstawie się obłupał i zapewne trzy litery nazwiska odpadły. Widać tylko elementy dwóch literek. Można przypuszczać, że chodzi o Żeruchę. Krzyż pierwotnie mógł stać na czyimś podwórku, które było trochę cofnięte względem domu obok, dlatego krzyż stoi kilkanaście kroków od drogi.

Obecnie na podstawie napisów możemy tylko przypuszczać, że jest to krzyż dziękczynny. Jak widać, napisy są nieco chaotyczne, pierwsza część trochę nie pasuje do elementu klasycznej formułki (mała ilość miejsca wymagała robienie skrótów). Sam krzyż ma piękną ludową formę. Zwłaszcza płaskorzeźba Jezusa, jest wzorcowa dla sztuki ludowej Brusna. Z dodatkowych napisów, na krzyżu mamy klasyczny Titulus, oraz „Boskie Skróty”, tak jak inskrypcja, ryta „ciekawą czcionką”.
TUTAJ album ze zdjęciami